Kinestetik zeka nedir? Bedensel-kinestetik zeka, örnekler ve araştırma

Fikrin kaynağı ve örnekler

Gardner bu zekayı Frames of Mind (1983) kitabındaki yedi zeka arasında saydı ve bedenin tamamını ya da bölümlerini problem çözmek veya ürün yaratmak için kullanma potansiyeli olarak tanımladı. Örnekleri bilerek geniştir: dansçılar, oyuncular ve sporcular, ama aynı zamanda zanaatkârlar, cerrahlar ve tamirciler. Böylece tek bir zeka hem kaba motor becerileri (denge, güç, tüm bedenin koordinasyonu) hem de ince motor becerileri (ellerin hassas kontrolü) kapsar. Örnekler: rakibinin ağırlık merkezini sezen bir güreşçi, topun yönünü okuyan bir voleybolcu, bir ebru ya da çini ustası, dikiş atan bir cerrah, arızayı elle bulan bir tamirci. Diğer zekalar zeka türleri rehberimizde; serinin bir önceki yazısı doğacı zeka.

“Kinestetik öğrenen” ile aynı şey değil

Okullarda iki kavram sık sık karıştırılır. Kinestetik zeka bir yetenek, yani bir beceri meselesidir; kinestetik öğrenen ise öğrenme stilleri kuramından gelir ve öğretim hakkında bir iddiadır: bazı insanlar her dersi — tarih, kimya, İngilizce — hareket ve dokunma yoluyla daha iyi öğrenir. Bu ikinci iddia sınandı ve tutmadı: 2008 tarihli derlemede Harold Pashler, Mark McDaniel, Doug Rohrer ve Robert Bjork insanların tercihleri olduğuna dair çok kanıt, ama tercih edilen stile göre öğretmenin öğrenmeyi artırdığına dair neredeyse hiç kanıt bulamadı. Gardner da 2013’te yayımladığı bir yazıda çoklu zekaların öğrenme stilleri olmadığını ve ikisinin sık karıştırıldığını anlattı.

Sınandığında ne çıktı

2006’da Beth Visser, Michael Ashton ve Philip Vernon 200 yetişkine Gardner’ın sekiz zekasının her biri için ikişer test ve bir genel zihinsel yetenek testi uyguladı. Kinestetik zeka için her hareket türünden bir test seçtiler: Stork Stand (eller belde, tek ayağın parmak ucunda durma; denge kaybolana kadar süre tutulur) ve Mark Making (60 saniyede bir kareli alana olabildiğince çok küçük, aynı işaret çizme). Visser’in tezindeki tam verilere göre:

• Genel akıl yürütmeden ayrı: iki test de genel yetenek testiyle anlamlı biçimde ilişkili değildi; genel faktör yükleri 0,10’un altındaydı (denge testi 0,03). Yazarlar bunu, bedensel becerinin bilişsel yeteneklerden çok farklı olduğu yönündeki Gardner görüşüne destek olarak yorumladı.
• Ama tek bir yetenek değil: denge ile el becerisi arasındaki korelasyon yalnızca yaklaşık 0,13’tü ve istatistiksel olarak anlamlı değildi. Yazarlara göre iki test tutarlı bir alan oluşturmuyor.
• İnsanlar yarısını doğru tahmin ediyor: kişilerin kendi bedensel beceri puanlamaları denge sonucuyla örtüştü, el becerisiyle örtüşmedi.

Yani bedensel beceri, g faktörü kavramının tanımladığı akıl yürütmeden gerçekten farklı; ama veriler tek bir “beden zekası” fikrini desteklemiyor. Lynn Waterhouse’un 2006 eleştirisi çoklu zeka kuramının yeterli deneysel desteği olmadığı sonucuna vardı; Gardner ve Seana Moran eleştirinin kuramı yanlış okuduğunu savundu. Uygulamada hiçbir program “kinestetik zekayı” bütün olarak artırmadı; her motor beceri, o becerinin kendisi çalışılarak ve geri bildirimle (bir antrenör, kendi videonuz, ölçülebilir bir hedef) gelişir.

Bu sayfa hakkında

Bir IQ testi, bizimki de dahil, örüntüler, sayılar ve sözcüklerle akıl yürütmeyi ölçer; dengeyi, koordinasyonu ya da el becerisini ölçmez. Bu sayfa yayımlanmış araştırmaları genel bilgi amacıyla özetler; 2006 verileri yazarın tezinin tamamından, öğrenme stilleri derlemesi ise yayımlanmış özetinden aktarılmıştır. Buradaki hiçbir şey motor gelişimi ya da bir sağlık durumunu değerlendirmez; bir çocuğun koordinasyonuyla ilgili kaygılar için doktora ya da fizyoterapiste başvurun. IQ Revealed testi, 18 yaş ve üstü yetişkinler için 40 özgün sorudan oluşan çevrimiçi bir akıl yürütme testidir ve klinik bir değerlendirme değildir. IQ Revealed, Howard Gardner ya da adı geçen diğer araştırmacılar, üniversiteler, dergiler ve yayınlarla bağlantılı değildir ve onlarca onaylanmamıştır.