Müziksel zeka nedir? Özellikleri, meslekler ve araştırmalar

Kuram ve örnekler

Gardner bu zekayı 1983'te Frames of Mind kitabında dile koşut bir sistem olarak tanımladı; merkezinde ses yüksekliği ve ritim vardı. Dayanakları arasında harika çocuklar, müzikal savant'lar ve beyin hasarından sonra müziğin kaybolabilmesi ya da korunabilmesi yer alıyordu. Örnekler: bağlamada perdeyi kulakla bulmak, 9/8 gibi aksak bir usulü hiç şaşırmadan tutturmak, bir türküyü bir kez dinleyip söylemek. Diğer zekalar zeka türleri rehberinde; serinin bir önceki yazısı kinestetik zeka.

Araştırmalar ne gösteriyor?

Amüzi: Doğuştan amüzi (halk arasında “kulağı yok” denen durum), işitmesi ve zekası normal olan kişilerde müziği algılamada ömür boyu süren bir güçlüktür. Isabelle Peretz ve Dominique Vuvan'ın (Montreal Üniversitesi) 2017'de 20.000 katılımcıyla yaptığı çalışmada yaygınlık yaklaşık %1,5 bulundu; 1980'den beri tekrarlanan %4'ün çok altında. Müzik eğitimi güçlüğü azaltmıyordu ve birinci derece akrabaların %46'sında da görülüyordu — Gardner'ın öngördüğü türden ayrı, genetik bir sisteme işaret ediyor.

Doğrudan test: Beth Visser, Michael Ashton ve Philip Vernon 2006'da 200 yetişkine her zeka için iki test ve bir genel zihinsel yetenek testi uyguladı. Müzik testlerinde iki kısa müzik cümlesinin aynı mı, ses yüksekliğinde mi yoksa ritimde mi farklı olduğuna karar veriliyordu. İki müzik testi de genel yetenekle anlamlı bir ilişki göstermedi; ancak bu çalışmada güvenirlikleri çok düşüktü (ses yüksekliği testinde 0,17) ve yazar, müziğin zihinsel yetenekler arasındaki yeri hakkında neredeyse hiçbir sonuç çıkarılamayacağını yazdı. Yani müziksel zekanın g faktöründen bağımsız olup olmadığı açık bir soru.

Pratik: Yaklaşık 10.500 İsveçli ikizle yapılan 2014 tarihli bir çalışmada (Mosing ve arkadaşları), çok farklı sürelerde pratik yapmış tek yumurta ikizleri ritim, ezgi ve ses yüksekliği testlerinde aynı sonucu aldı; kimin ne kadar çalıştığı da %40–70 oranında kalıtsaldı. Pratik çalma becerisini geliştirir, ama bu testlerin ölçtüğü dinleme yeteneğini sanıldığı kadar değiştirmiyor olabilir. Müzik dersinin çocukları daha zeki yaptığı fikri için Mozart etkisi yazımıza bakın: 2020 tarihli bir meta-analiz neredeyse sıfır etki buldu.

Bu sayfa hakkında

Bizimki de dahil bir IQ testi örüntü, sayı ve sözcüklerle akıl yürütmeyi ölçer; ses yüksekliğini, ritmi ya da müzik belleğini ölçmez. Bu sayfa yayımlanmış araştırmaları genel bilgi amacıyla özetler; 2006 verileri yazarın tezindeki tam verilerden, diğerleri yayımlanmış özetlerden alınmıştır. Burada hiçbir şey işitmeyi ya da bir sağlık durumunu değerlendirmez — işitme ya da bir çocuğun gelişimiyle ilgili sorular için bir hekime danışın. IQ Revealed testi, 18 yaş ve üzeri yetişkinler için 40 özgün sorudan oluşan çevrim içi bir akıl yürütme testidir ve klinik bir değerlendirme değildir. IQ Revealed; Howard Gardner, kullanılan müzik dinleme testinin yayıncısı ya da adı geçen diğer araştırmacılar, üniversiteler, dergiler ve yayınlarla bağlantılı değildir.