Naturalistische (natuurgerichte) intelligentie: betekenis en voorbeelden
Naturalistische intelligentie — ook wel natuurgerichte intelligentie genoemd — is het vermogen om levende dingen te herkennen, te onderscheiden en in te delen: planten, dieren en andere onderdelen van de natuur, en bij uitbreiding ook andere voorwerpen. Het is de achtste intelligentie in Howard Gardners theorie van meervoudige intelligentie. Er bestaat geen gestandaardiseerde test voor, en het onderzoek dat haar naast de andere intelligenties toetste, vond dat de taken vooral algemeen redeneren maten.
Herkomst en voorbeelden
Gardner beschreef in Frames of Mind (1983) zeven intelligenties en voegde in Intelligence Reframed (1999) de naturalistische toe. Een naturalist herkent en classificeert: jagers, boeren, tuiniers, maar ook iemand die automodellen aan het motorgeluid herkent. Denk aan vogels herkennen aan hun zang, ziek blad in de moestuin opmerken of schelpen op soort sorteren. Het gaat om herkennen en indelen, niet alleen om van de natuur houden. Alle intelligenties van Gardner staan bij soorten intelligentie; verwant zijn de interpersoonlijke en de intrapersoonlijke intelligentie.
Wat het brein laat zien
Volgens Gardner moet hersenschade een intelligentie afzonderlijk kunnen treffen. Hij wees op gevallen zoals die van Elizabeth Warrington en Tim Shallice (1984): vier patiënten die na een herpes-simplex-encefalitis levenloze voorwerpen wel herkenden, maar levende dingen en voedsel niet. Dat zegt iets over hoe kennis per categorie is geordend, niet over een apart natuurtalent.
Een aparte intelligentie? Het onderzoek onder 200 volwassenen
Beth Visser, Michael Ashton en Philip Vernon gaven in 2006 aan 200 volwassenen twee tests voor elk van Gardners acht intelligenties, plus een test van algemeen denkvermogen. De naturalistische tests waren indelingstaken: logische groepen maken uit een lijst voorwerpen en het diagram kiezen dat de relatie tussen drie begrippen het best weergeeft. Een ervan had de hoogste lading op de algemene factor van alle tests (0,70 of hoger, net als een test van wiskundig redeneren). Zonder die factor hingen de twee tests nauwelijks samen, en de zelfinschatting correleerde met geen van beide. De onderzoekers concluderen dat naturalistische intelligentie geen samenhangend domein is — wat past bij de g-factor. Lynn Waterhouse (2006) vond de theorie onvoldoende onderbouwd; Gardner en Seana Moran weerspraken dat.
Kennis van de natuur hangt bovendien af van ervaring: Douglas Medin en Scott Atran (2004) concluderen uit cultuurvergelijkend onderzoek dat resultaten met studenten uit geïndustrialiseerde landen vaak niet te generaliseren zijn, mede omdat die groepen weinig natuurervaring hebben. Wie de vaardigheid wil oefenen, leert één groep goed kennen — vogels, bomen of paddenstoelen in de buurt — en vergelijkt soorten die op elkaar lijken.
Over deze pagina
Een IQ-test, ook de onze, meet redeneren met patronen, getallen en woorden, geen natuurkennis; indelen en patronen vinden ligt daar wel dicht bij. Deze pagina vat gepubliceerd onderzoek samen ter algemene informatie; waar we alleen een samenvatting konden lezen, geven we alleen die weer. De gevallen van hersenschade dienen als achtergrond; niets hier beoordeelt een medische aandoening. De IQ Revealed-test is een online redeneertest met 40 eigen opgaven voor volwassenen vanaf 18 jaar en geen klinisch onderzoek. IQ Revealed is niet verbonden aan Howard Gardner of de andere genoemde onderzoekers, universiteiten en tijdschriften; de namen dienen alleen om het onderzoek aan te duiden.
Veelgestelde vragen over naturalistische intelligentie
Wat is naturalistische (natuurgerichte) intelligentie?
Het vermogen om levende dingen — planten, dieren en andere onderdelen van de natuur — te herkennen, te onderscheiden en in te delen, en bij uitbreiding ook andere voorwerpen. Howard Gardner voegde haar in 1999 toe als achtste intelligentie van zijn theorie van meervoudige intelligentie.
Wat zijn voorbeelden?
Vogels aan hun zang herkennen, zien welke planten in de moestuin ziek zijn, stenen of schelpen sorteren. Gardner breidde het uit naar voorwerpen: wie automodellen aan het motorgeluid herkent, gebruikt hetzelfde classificeren.
Is het echt een aparte intelligentie?
De vaardigheid bestaat, maar als aparte intelligentie is ze twijfelachtig. In een onderzoek uit 2006 onder 200 volwassenen maten de twee naturalistische tests vooral algemene intelligentie en hadden ze daarnaast weinig gemeen.
Hoe sterk is jouw redeneervermogen?
Onze IQ-test is gratis te maken en duurt ongeveer 25 minuten. Het volledige rapport — score, percentiel en prestaties per denkdomein — hoort bij het lidmaatschap.
Start de IQ-test