Meervoudige intelligentie: de acht intelligenties van Gardner en het bewijs
Er is geen afgesproken aantal soorten intelligentie — wie u een getal geeft, geeft u de lijst van één persoon. De bekendste lijst is Howard Gardners theorie van meervoudige intelligentie: acht, soms geteld als negen. De psychometrie antwoordt anders: geen losse intelligenties, maar brede vermogens die met elkaar samenhangen.
De acht (of negen) intelligenties van Gardner
| Intelligentie | Waar het om gaat | Waar u het ziet |
|---|---|---|
| Verbaal-linguïstisch | Gevoel voor woorden, betekenis en taalgebruik | Schrijven, argumenteren, talen leren |
| Logisch-mathematisch | Redeneren, abstractie, getal, formeel oplossen | Wiskunde, programmeren, logica |
| Ruimtelijk | Ruimte en vorm mentaal voorstellen en draaien | Oriëntatie, ontwerp, technisch tekenen |
| Muzikaal | Toonhoogte, ritme, klankkleur, muzikale structuur | Spelen, componeren, aandachtig luisteren |
| Lichamelijk-kinesthetisch | Fijne beheersing van lichaam en voorwerpen | Sport, dans, chirurgie, ambacht |
| Interpersoonlijk | Anderen lezen en erop reageren | Lesgeven, onderhandelen, zorg |
| Intrapersoonlijk | Zuivere zelfkennis en zelfsturing | Plannen, oordeel over eigen grenzen |
| Naturalistisch | Patronen in de natuur herkennen en ordenen | Biologie, landbouw, soorten herkennen |
| Existentieel (kandidaat) | Vragen over zin en bestaan stellen | Filosofie, theologie — niet bevestigd |
Waarom het aantal blijft schuiven
Zeven, acht, negen — en op sommige sites twaalf. Gardner neemt een vermogen op wanneer het voldoet aan criteria die hij zelf opstelde: onder meer dat het selectief kan uitvallen door hersenletsel, dat het een plausibele evolutionaire geschiedenis heeft en dat het een eigen symboolsysteem kent. Redelijke criteria, maar ze toepassen is een oordeel. Niets meet een intelligentie de lijst in, en niets houdt blogs tegen om financiële of spirituele intelligentie toe te voegen. Een lijst van twaalf is geen nieuwer onderzoek, alleen een langere lijst.
Wat het onderzoek zegt — beide kanten
De kritiek. Lynn Waterhouse nam het bewijs door in Educational Psychologist (2006) en concludeerde dat de theorie van meervoudige intelligentie, het Mozart-effect en de theorie van emotionele intelligentie onvoldoende empirische onderbouwing hebben en geen basis voor onderwijspraktijk zouden moeten zijn.
Het antwoord, in hetzelfde nummer. Gardner en Moran schreven dat de recensie de theorie verkeerd begrijpt en vereenvoudigt en dat Waterhouses eigen redenering haar conclusie ondergraaft. Nieuwe data legden zij niet voor: hun punt is dat de theorie steunt op een synthese van bevindingen uit meerdere disciplines.
Het andere antwoord: g-factor en het CHC-model
De psychometrie vroeg nooit hoeveel intelligenties er zijn, maar hoe mentale vermogens samenhangen — en kreeg vroeg een ongemakkelijk antwoord: ze correleren positief. Charles Spearman beschreef dat in 1904 en noemde het gedeelde deel g. Het model achter de meeste hedendaagse tests, de Cattell-Horn-Carroll-theorie, beschrijft een hiërarchie met een algemene factor bovenaan en brede vermogens eronder: vloeiend redeneren, gekristalliseerde kennis, werkgeheugen en verwerkingssnelheid.
Meervoudige intelligentie is niet hetzelfde als leerstijlen
De hardnekkigste verwarring in dit onderwerp. Meervoudige intelligentie gaat over soorten aanleg. Leerstijlen gaan over onderwijs: dat iemand beter leert wanneer de vorm bij de voorkeur past. Pashler en collega's onderzochten precies die aanname in 2008 en vonden de bewijsbasis ontoereikend, ondanks de grote invloed van het idee op scholen.
Wat een IQ-test wel en niet dekt
Een IQ-test bemonstert redeneren, verbaal en numeriek oplossen, werkgeheugen en verwerkingssnelheid. Een score beschrijft prestatie op één familie redeneertaken onder tijdsdruk — het is geen samenvatting van een mens, en een gemiddelde uitslag bewijst niet dat de overige vermogens op deze pagina ontbreken. Voor het getal zelf: zie de IQ-schaal; voor de emotionele kant IQ en emotionele intelligentie.
Grenzen van deze pagina
Deze tekst is informatief. Hij stelt geen diagnose, geeft geen schooladvies, en geen enkele online test — de onze incluis — bepaalt welke vermogens iemand heeft.
IQ Revealed is niet gelieerd aan en wordt niet gesteund door Howard Gardner, Harvard University, de American Psychological Association of enige uitgever van de hier genoemde tests en theorieën. Zij worden genoemd zodat de beschreven modellen herleidbaar blijven tot de personen en publicaties die ze hebben voortgebracht.
Veelgestelde vragen over meervoudige intelligentie
Wat is meervoudige intelligentie?
De theorie van Howard Gardner uit 1983 dat het menselijk verstand niet één redeneervermogen is maar meerdere soorten aanleg omvat. De theorie is invloedrijk in het onderwijs en omstreden in het onderzoek, en die twee feiten worden zelden samen verteld.
Hoeveel soorten intelligentie zijn er?
Er is geen afgesproken aantal. Gardner begon in 1983 met zeven, voegde in de jaren negentig de naturalistische toe en behandelt de existentiële nog altijd als kandidaat. Vandaar dat sommige bronnen acht zeggen en andere negen. Psychometrisch onderzoek telt helemaal geen losse intelligenties, maar beschrijft brede vermogens die met elkaar samenhangen.
Is de theorie van meervoudige intelligentie bewezen?
Nee. Lynn Waterhouse concludeerde in Educational Psychologist (2006) dat de theorie van meervoudige intelligentie, het Mozart-effect en de theorie van emotionele intelligentie onvoldoende empirische onderbouwing hebben en geen basis voor onderwijspraktijk zouden moeten zijn. Gardner en Moran antwoordden in hetzelfde nummer dat de kritiek de theorie verkeerd begrijpt en te sterk vereenvoudigt.
Is meervoudige intelligentie hetzelfde als leerstijlen?
Nee, en dat verwarren is de meest gemaakte fout. Leerstijlen stellen dat iemand beter leert wanneer het onderwijs aansluit bij het voorkeursformaat. Pashler, McDaniel, Rohrer en Bjork onderzochten die aanname in 2008 en vonden het bewijs ontoereikend. Gardners theorie gaat over soorten aanleg, niet over lesvormen.
Meet een IQ-test alle soorten intelligentie?
Nee, en geen serieuze test beweert dat. Een IQ-test bemonstert redeneren, verbaal en numeriek probleemoplossen, werkgeheugen en verwerkingssnelheid. Muzikaal talent, lichaamsbeheersing, zelfkennis of sociale warmte meet hij niet.
Meten wat te meten valt?
Onze IQ-test is gratis te maken en duurt ongeveer 25 minuten. Het volledige rapport — score, percentiel en resultaat per redeneergebied — hoort bij het lidmaatschap.
Start de IQ-test