Sözel-dilsel zeka nedir? Özellikleri ve araştırmalar

Özellikleri

Gardner bu zekayı 1983'te Frames of Mind kitabında şairin, yazarın, avukatın ve hatibin zekası olarak tanımladı. Örnekler (test değil): geniş ve isabetli kelime dağarcığı; okumaktan ve kelime oyunlarından hoşlanmak; Yunus Emre'den bir dörtlüğü akılda tutmak; LGS ya da YKS'deki Türkçe paragraf sorularında anlamı hızla yakalamak; açık anlatmak ve tartışmak; Türkçenin eklemeli yapısını ya da başka bir dilin dilbilgisini kolayca kavramak. Diğer zekalar için zeka türleri rehberimize, örneğin müziksel zekaya bakabilirsiniz.

Araştırmalar ne gösteriyor?

Doğrudan test: Beth Visser, Michael Ashton ve Philip Vernon 2006'da 200 yetişkine her zeka için iki test ve bir genel zihinsel yetenek testi uyguladı. Dilsel testler — kelime bilgisi ve zıt anlamlılar (sınırlı sürede olabildiğince çok zıt anlamlı kelime yazmak) — tüm akıl yürütme testlerinde ortak olan g faktörüne 0,40 ile 0,60 arasında yüklendi. g çıkarıldıktan sonra bile iki test arasındaki korelasyon 0,29'du — sekiz zeka içinde en yüksek değer. Uzamsal testlerle anlamlı ilişkileri yoktu; kişilerin kendi sözel yeteneklerine verdikleri puan da iki testle (orta düzeyde) örtüştü. Sonuç: gerçek ve tutarlı bir yetenek, ama genel zekadan bağımsız değil.

Dil ve düşünce: Evelina Fedorenko ve Rosemary Varley'nin 2016 derlemesine göre, beyin hasarı sonrası dili neredeyse hiç anlayamayan ve üretemeyen küresel afazili kişiler yine de toplama-çıkarma yapabiliyor, mantık problemleri çözebiliyor ve müzikten keyif alabiliyor. Dil, beyinde ayrı bir sistemdir.

Kelime bilgisi ve yaş: Kelime bilgisi kristalize zekanın bir parçasıdır; Joshua Hartshorne ve Laura Germine'e göre işlem hızı ergenliğin sonunda, kelime bilgisi ise 50–65 yaş civarında zirve yapar. Okumanın etkisi için okumak zekayı artırır mı yazımıza bakın.

Bu sayfa hakkında

Birçok IQ testi sözel sorular içerir ve dilsel zekanın bir kısmını ölçer; yazma, konuşma ya da dil öğrenme becerisini ölçmez. Bu sayfa yayımlanmış araştırmaları genel bilgi amacıyla özetler; 2006 verileri yazarın tezinin tamamından alınmıştır. Buradaki hiçbir şey dil gelişimini, öğrenme güçlüğünü ya da bir sağlık durumunu değerlendirmez — konuşma, dil veya okumayla ilgili endişeler bir hekime, dil ve konuşma terapistine ya da psikolojik danışmana sorulmalıdır. IQ Revealed testi, 18 yaş ve üstü yetişkinler için 40 özgün sorudan oluşan çevrimiçi bir akıl yürütme testidir ve klinik bir değerlendirme değildir. IQ Revealed; Howard Gardner, Wechsler ölçeklerinin yayıncıları, Educational Testing Service (zıt anlamlılar testinin yayıncısı), ÖSYM, Millî Eğitim Bakanlığı ya da burada adı geçen diğer araştırmacılar, üniversiteler, dergiler ve yayınlarla bağlantılı değildir.