Chunking: grupowanie informacji w pamięci — definicja i przykłady
Chunking to łączenie drobnych informacji w większe, sensowne jednostki — „chunki”, czyli porcje — które pamięć traktuje jak jedną całość. Pamięć krótkotrwała mieści naraz tylko kilka rzeczy, ale liczy porcje, nie cyfry ani litery. Dlatego PESEL łatwiej zapamiętać jako datę urodzenia i pięć cyfr, a ekspert ogarnia jednym spojrzeniem to, co początkujący rozszyfrowuje kawałek po kawałku. Pojęcie pochodzi z artykułu George’a Millera o „magicznej liczbie siedem” (1956).
W skrócie
- Porcja: wszystko, co znasz już jako całość — słowo, skrót, data, układ figur szachowych.
- Dlaczego działa: limit pamięci roboczej dotyczy liczby jednostek; większe jednostki przepuszczają więcej informacji.
- Ile: około czterech naraz.
- Skąd się biorą: z pamięci długotrwałej; grupować można tylko to, czego już się nauczyliśmy.
Magiczna liczba siedem
W 1956 roku George A. Miller zauważył, że powtarzamy mniej więcej tyle samo elementów bez względu na materiał: około ośmiu cyfr dziesiętnych, ale tylko około dziewięciu cyfr dwójkowych, choć cyfra dziesiętna niesie dużo więcej informacji. Pamięć bezpośrednia jest więc ograniczona liczbą porcji. Opisał eksperyment Sidneya Smitha, który nauczył się przekodowywać ciągi dwójkowe na cyfry ósemkowe: pamiętał ich około 12, co zależnie od wielkości grup dawało 24, 36 lub nawet około 40 cyfr dwójkowych. Dziś granicę stawia się niżej: około czterech porcji (Cowan, 2001), czyli trzy– cztery odrębne porcje, równe mniej więcej siedmiu elementom (Mathy i Feldman, 2012).
Eksperci: szachy i pamięć 79 cyfr
Holender Adriaan de Groot wykazał w latach 40., że mistrzowie szachowi po kilku sekundach odtwarzają prawdziwą pozycję znacznie lepiej niż słabsi gracze. William Chase i Herbert Simon (1973) pokazali dlaczego: przewaga dotyczyła pozycji z prawdziwych partii, pełnych znanych wzorców, i niemal znikała przy figurach ustawionych losowo. Gobet i Simon (1996) dodali, że silni gracze zachowują niewielką przewagę nawet wtedy. Zobacz też, czy szachy rozwijają inteligencję. W 1980 roku Ericsson, Chase i Faloon opisali studenta „SF”, którego zakres pamięci cyfr wzrósł z 7 do 79 po ponad 230 godzinach ćwiczeń, dzięki grupowaniu cyfr w znaczące dla niego porcje — tak samo działa pałac pamięci.
Jak odciąża pamięć roboczą
Badanie z Uniwersytetu w Zurychu (Thalmann, Souza i Oberauer, 2019) wykazało, że znana porcja poprawia też zapamiętywanie innych, równocześnie utrzymywanych informacji: jest przywoływana z pamięci długotrwałej jako zwarta jednostka i zwalnia miejsce. Dlatego obciążenie poznawcze tak mocno dotyka początkujących.
Chunking a IQ
Pamięć robocza jest silnie powiązana z inteligencją płynną. W 2018 roku Chekaf, Gauvrit, Guida i Mathy zmierzyli, na ile każdą listę dało się skompresować: umiejętność kompresowania informacji dobrze przewidywała inteligencję płynną. To nie obietnica, że trening grupowania podniesie IQ; co mierzy IQ, wyjaśnia strona o inteligencji płynnej i skrystalizowanej.
O tej stronie
Strona streszcza opublikowane badania w celach informacyjnych i nie jest poradą medyczną: nowe, nasilające się lub niepokojące problemy z pamięcią warto omówić z lekarzem, a żaden test online nie może ich ocenić. Test IQ Revealed to internetowy test rozumowania z 40 autorskimi zadaniami dla dorosłych od 18 lat; nie jest badaniem klinicznym i nie mierzy chunkingu ani zakresu pamięci. IQ Revealed nie jest powiązany z wymienionymi badaczami, uczelniami, czasopismami ani wydawcami; nazwy służą wyłącznie wskazaniu opisanych badań.
Najczęstsze pytania o chunking
Czym jest chunking w psychologii?
Chunking to grupowanie drobnych informacji w większe, sensowne jednostki („chunki”, porcje), które pamięć traktuje jak jedną całość. Pamięć krótkotrwała jest ograniczona liczbą jednostek, a nie liczbą liter czy cyfr — im więcej informacji mieści się w jednej porcji, tym więcej zapamiętujemy.
Jaki jest przykład chunkingu?
Numer komórki podawany w trzech trójkach (600 123 456) zamiast dziewięciu cyfr; PESEL zapamiętany jako data urodzenia i pięć cyfr; „PKP”, „ZUS” i „NFZ” czytane jako trzy skróty, a nie dziewięć liter.
Ile porcji mieści pamięć krótkotrwała?
Około czterech według obecnych szacunków, a nie „siedem plus minus dwa” George’a Millera (1956). Nelson Cowan (2001) doszedł do około czterech, gdy nie można powtarzać ani grupować; Mathy i Feldman (2012) znaleźli trzy–cztery odrębne porcje, czyli około siedmiu zwykłych elementów.
Czy chunking ma związek z IQ?
Są na to dowody. Badanie z 2018 roku wykazało, że umiejętność kompresowania informacji w pamięci roboczej dobrze przewidywała inteligencję płynną. Nie znaczy to, że sztuczka pamięciowa podnosi IQ: porcje eksperta działają dla materiału, na którym się ich nauczył.
A gdzie jesteś Ty?
Nasz test IQ można wykonać bezpłatnie, trwa około 25 minut. Pełny raport — wynik, percentyl i wyniki w poszczególnych obszarach myślenia — jest częścią członkostwa.
Rozpocznij test IQ