Pałac pamięci: jak działa metoda loci i czy naprawdę działa

Jak działa metoda loci

Mechanika jest do opanowania w jedno posiedzenie. Technika działa, ponieważ zamienia materiał, który zapamiętujemy źle — dowolną uporządkowaną listę — w taki, który zapamiętujemy dobrze: przejście przez miejsce.

• Wybierz trasę, nie pokój. Ciąg wyraźnie różnych punktów w stałej kolejności: brama, korytarz, pierwszy stopień, półpiętro. To kolejność jest tym, co ta technika daje, więc trasa musi ją mieć.
• Zamień każdy element w obraz. Coś, co da się zobaczyć, najlepiej coś dziwnego. Abstrakcyjna informacja odłożona jako abstrakcyjna informacja nie została zakodowana w niczym.
• Jeden obraz na punkt — i niech coś się z nim dzieje: blokuje drzwi, spływa po schodach.
• Przypominaj, idąc. Przejdź trasę od początku. Kolejność miejsc zwraca kolejność elementów i dlatego właśnie przypominanie szeregowe jest mocną stroną tej metody.

Czy to naprawdę działa?

Najmocniejszym dowodem jest badanie z 2017 roku w Neuron, autorstwa Martina Dreslera i współpracowników, które zrobiło to, czego badania nad pamięcią prawie nie robią: przyjrzało się zarówno mistrzom, jak i temu, co dzieje się, gdy początkujący uczą się tej samej metody.

• Przebadano 23 najskuteczniejszych sportowców pamięciowych świata oraz dobraną grupę kontrolną.
• Równolegle osoby bez treningu przeszły sześć tygodni treningu mnemotechnicznego. Wywołane nim zmiany łączności funkcjonalnej korelowały z organizacją sieci, która odróżnia sportowców od reszty.
• To, jak bardzo łączność osoby trenującej upodobniła się do łączności sportowców, przewidywało poprawę pamięci nawet cztery miesiące po zakończeniu treningu.

Wniosek autorów jest ciekawszy niż „przeprogramowuje mózg”: trening wywołał zmiany rozproszone, a nie miejscowe — reorganizację między sieciami wzrokowymi, przyśrodkowym płatem skroniowym i siecią trybu domyślnego, a nie rozrost jednego ośrodka pamięci. O tym, jak mózg zmienia się pod wpływem ćwiczenia w ogóle, mówi neuroplastyczność.

Czy mistrzowie pamięci są inteligentniejsi, czy tylko lepiej wyposażeni?

To pytanie, na które serwis o inteligencji powinien umieć odpowiedzieć, a dowód jest bezpośredni, bo ktoś poszedł zbadać mistrzów.

W 2003 roku Eleanor Maguire, Elizabeth Valentine, John Wilding i Narinder Kapur zbadali osoby znane z wyczynów pamięciowych w zawodach, używając testów neuropsychologicznych oraz strukturalnego i czynnościowego obrazowania mózgu. Wynik: wybitna pamięć nie wynikała z nadzwyczajnych zdolności intelektualnych ani z różnic strukturalnych w mózgu. Grupę wyróżniało to, że stosowała przestrzenną strategię uczenia się, angażując hipokamp i inne obszary kluczowe dla pamięci przestrzennej.

To jeden z najbardziej zachęcających wyników w tej dziedzinie. Ludzie, którzy dla sportu zapamiętują całe talie kart, nie są innym gatunkiem z innym mózgiem — wykonują procedurę. Działa to też w drugą stronę: zdumiewająca pamięć do jednego rodzaju materiału dowodzi wyćwiczonej umiejętności, a nie wysokiego wyniku. Co mierzy test IQ, wyjaśnia jak działają testy IQ.

Czego ta technika nie zrobi

Uczciwą granicą jest ta sama, o którą rozbija się większość treningu mózgu: zysk zostaje przy trenowanym materiale.

Najbardziej znanym pokazem tego pułapu jest doniesienie z 1980 roku w Science autorstwa Andersa Ericssona, Williama Chase'a i Steve'a Faloona. Uczestnik, ćwicząc ponad 230 godzin, zwiększył zakres pamięci z 7 do 79 cyfr — a autorzy odnotowują, że jego wyniki w innych próbach z cyframi dorównywały ekspertom trenującym całe życie. Ogromny, prawdziwy i kosztowny przyrost, zbudowany wewnątrz jednego rodzaju materiału. Czy taka praktyka rusza wynik ogólny, to pytanie o transfer, omówione w jak podnieść IQ.

Pokrewny pomysł, że niektórzy po prostu przechowują zdjęcia stron, to inne i słabsze twierdzenie: pamięć fotograficzna sprawdza, co pokazują dane.

Rada, która okazała się błędna

Niemal każdy poradnik twierdzi, że miejsce musi być znane na wylot — dom z dzieciństwa, codzienna droga. Tę instrukcję sprawdzono i nie wytrzymała próby.

Eric Legge, Christopher Madan, Enoch Ng i Jeremy Caplan kazali uczestnikom zbudować trasy z wirtualnego otoczenia oglądanego tylko przez chwilę i zastosować metodę do dziesięciu list po jedenaście niepowiązanych słów. W porównaniu z grupą kontrolną bez instrukcji krótko oglądane otoczenia wirtualne działały tak samo dobrze jak miejsca dobrze znane. Przynajmniej dla początkujących bardzo szczegółowe otoczenie nie daje istotnie lepszej pamięci do list słów. Zwyczajowa pierwsza przeszkoda jest więc urojona.

Zakres i ograniczenia

Ten tekst ma charakter informacyjny. Streszcza opublikowane badania nad pamięcią i mnemotechniką i nie jest poradą medyczną ani psychologiczną. Problemy z pamięcią, które są nowe, nasilają się lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, należą do specjalisty, a nie do techniki uczenia się.

Nasz test IQ mierzy sprawność rozumowania. Nie mierzy wyćwiczonej umiejętności pamięciowej, a ćwiczenie mnemotechniki nie jest do niego przygotowaniem.

IQ Revealed nie jest powiązana, wspierana ani w żaden sposób związana z mistrzostwami świata w zapamiętywaniu ani ich organizatorami, z University College London, Max Planck Institute of Psychiatry, Radboud University, Stanford University, University of Alberta, Springer Nature, Elsevier, American Association for the Advancement of Science ani z żadną z uczelni, czasopism czy badaczy wymienionych na tej stronie. Wymieniono ich po to, aby każde twierdzenie dało się prześledzić do pracy, z której pochodzi.