Inteligencja intrapersonalna: co to jest, przykłady i co badania mówią o samoświadomości

Skąd wzięło się to pojęcie

Howard Gardner w Frames of Mind (1983) opisał kilka względnie odrębnych inteligencji i dwie z nich połączył jako „inteligencje osobiste”. Gardner i Thomas Hatch (1989) opisali inteligencję intrapersonalną jako dostęp do własnych uczuć, umiejętność ich rozróżniania i wykorzystywania do kierowania zachowaniem oraz wiedzę o własnych mocnych i słabych stronach i pragnieniach. Jej odpowiednikiem skierowanym na zewnątrz jest inteligencja interpersonalna; pełną listę znajdziesz w artykule rodzaje inteligencji.

Przykłady

• Precyzyjne nazywanie uczuć („rozczarowany”, a nie tylko „źle się czuję”).
• Wiedza, w jakich sytuacjach podejmujesz gorsze decyzje.
• Zauważenie, że jesteś zbyt zdenerwowany, by dobrze odpisać na wiadomość — i odczekanie.
• Wybieranie celów zgodnych z własnymi wartościami.

Często myli się ją z introwersją. Gardnerowi chodzi o trafność wiedzy o sobie — nawet ktoś, kto dużo o sobie myśli, może się co do siebie mylić.

Jak dobrze się znamy? Co pokazują badania

Metaanaliza Freunda i Kasten (2012), obejmująca 154 wielkości efektu z 41 badań, oszacowała korelację między inteligencją, jaką ludzie sobie przypisują, a inteligencją zmierzoną na r = 0,33. W badaniu Simine Vazire (2010, 165 osób) sama osoba najlepiej oceniała cechy związane z lękliwością i neurotycznością, a przyjaciele — cechy związane z intelektem.

Przegląd Dunninga, Heatha i Sulsa (2004) wykazał, że samoocena umiejętności wiąże się z rzeczywistymi wynikami słabo lub umiarkowanie, a ludzie przeciętnie uważają się za lepszych od przeciętnej — zob. efekt Dunninga-Krugera. Wilson i Dunn (2004) przypominają, że duża część umysłu jest niedostępna dla introspekcji; bardziej pomaga spojrzenie oczami innych i obserwowanie własnego zachowania.

Umiejętność rozróżniania emocji

Przegląd Kashdana, Barrett i McKnighta (2015) dotyczący „różnicowania emocji” wskazuje, że osoby, które w silnym stresie precyzyjniej rozróżniają swoje emocje, rzadziej sięgają po szkodliwe sposoby radzenia sobie i mają łagodniejsze objawy lęku i depresji. To dane o jednej umiejętności; nie dowodzą, że „inteligencja intrapersonalna” jako całość powoduje te skutki.

Czy to naprawdę inteligencja?

To sporne: Lynn Waterhouse (2006) uznała, że teorii inteligencji wielorakich brakuje wystarczającego oparcia empirycznego; Gardner i Seana Moran odpowiedzieli, że krytyka źle rozumie teorię. Najbliższym pojęciem badawczym jest metapoznanie — wiedza o tym, jak dobrze się myśli.

O tej stronie

Test IQ, również nasz, mierzy rozumowanie na wzorach, liczbach i słowach — nie inteligencję intrapersonalną. Pozwala jednak sprawdzić jedno przekonanie o sobie: jak dobrze rozumujesz. Strona streszcza opublikowane badania w celach informacyjnych; gdy mogliśmy przeczytać tylko streszczenie badania, podajemy tylko jego treść. Nie jest to źródło kliniczne ani diagnostyczne. Test IQ Revealed to internetowy test rozumowania z 40 autorskimi zadaniami dla dorosłych od 18. roku życia i nie jest badaniem klinicznym. IQ Revealed nie jest powiązany z Howardem Gardnerem ani z innymi wymienionymi badaczami, uczelniami i czasopismami; nazwiska służą wyłącznie do wskazania badań.