Dual n-back: czym jest, jak ćwiczyć i czy podnosi IQ

Dual n-back to ćwiczenie pamięciowe, w którym śledzisz dwa strumienie naraz — kwadrat przeskakujący po siatce i głos czytający litery — i sygnalizujesz, gdy któryś z nich zgadza się z tym, co pojawiło się n kroków wcześniej. Zasłynęło w 2008 roku dzięki badaniu, według którego trening podnosił inteligencję płynną. Z praktyką każdy staje się lepszy w grze; późniejsze, większe badania pokazują, że ta poprawa w dużej mierze zostaje w grze.

Na czym polega zadanie n-back

W prostej wersji widzisz ciąg liter i reagujesz, gdy bieżąca jest taka sama jak ta sprzed n kroków. W 2-back, w ciągu T · K · T, reagujesz na drugie T. Każdy nowy element trzeba porównać, zapamiętać, a najstarszy odrzucić — to ciągłe aktualizowanie obciąża pamięć roboczą. Zadanie opisał Wayne Kirchner w 1958 roku.

Jak ćwiczyć

Zacznij od 1-back: porównuj pozycję i literę z poprzednim krokiem.
Dwa klawisze: jeden dla tej samej pozycji, drugi dla tej samej litery.
Podnoś poziom, gdy odpowiadasz trafnie: 2-back, potem 3-back. Większość aplikacji dopasowuje poziom sama.

Badanie z 2008 roku i co było potem

Susanne Jaeggi i współpracownicy (Uniwersytet w Bernie i University of Michigan) opublikowali w PNAS, że trening dual n-back poprawiał test inteligencji płynnej, tym bardziej, im dłużej trenowano. Później:

2013: 20 sesji dual n-back wobec aktywnej grupy placebo — obie grupy lepsze we własnym zadaniu, brak transferu na testy zdolności.
2015: metaanaliza 20 badań, współtworzona przez dwoje autorów badania pierwotnego, wykazała mały efekt na inteligencję płynną.
2016: 87 publikacji — krótkotrwałe zyski w zadaniach pamięciowych, brak przekonujących dowodów dalekiego transferu wobec aktywnej kontroli.
2017: 33 badania randomizowane — umiarkowany efekt w innych zadaniach n-back, bardzo mały w inteligencji płynnej.

Czy IQ rośnie?

Najbardziej uczciwy wniosek: dual n-back czyni cię lepszym w dual n-back, trochę lepszym w podobnych zadaniach i co najwyżej minimalnie lepszym w testach rozumowania. Mózg zmienia się pod wpływem ćwiczeń, ale w sposób swoisty — zob. neuroplastyczność i czy można podnieść IQ?.

„Trening mózgu” w reklamach

W Polsce hasło „trening mózgu” należy do najdrożej licytowanych w tym temacie, a aplikacje chętnie obiecują „wyższe IQ”. Obszerny przegląd z 2016 roku dotyczący programów treningu mózgu podsumował dowody tak: dużo poprawy w ćwiczonym zadaniu, mniej w zadaniach podobnych, niewiele w zadaniach odległych i w codziennym życiu. Jako wyzwanie dual n-back jest nieszkodliwy; jako sposób na wyższe IQ — dowody go nie wspierają.

O tej stronie

Strona streszcza opublikowane badania w ogólnym ujęciu. Nie jest narzędziem diagnostycznym, nie ocenia ADHD ani innych stanów i nie poleca żadnej aplikacji. Nasz test mierzy rozumowanie i nie zawiera zadania n-back.

IQ Revealed nie jest powiązany z wymienionymi lub przywołanymi badaczami, uczelniami, czasopismami ani twórcami aplikacji, nie jest też przez nich popierany. Nazwy służą wyłącznie do wskazania opisanych prac.

Najczęstsze pytania o dual n-back

Czym jest dual n-back?

To ćwiczenie pamięciowe z dwoma strumieniami naraz: kwadrat pojawia się w różnych miejscach siatki, a głos czyta litery. Na każdym kroku wskazujesz, czy pozycja, litera albo obie zgadzają się z tymi sprzed n kroków. Proste zadanie n-back stosuje się w badaniach od 1958 roku.

Czy dual n-back podnosi IQ?

Nie w wiarygodny sposób. Badanie z 2008 roku podało poprawę w teście rozumowania, ale randomizowane badanie z 2013 roku z aktywną grupą placebo nie znalazło transferu na żaden test zdolności, a metaanaliza z 2016 roku (87 publikacji) nie znalazła przekonujących dowodów na wzrost inteligencji w porównaniu z aktywną kontrolą.

Czy trening dual n-back działa?

Stajesz się znacznie lepszy w samym dual n-back. Metaanaliza z 2017 roku obejmująca 33 badania randomizowane wykazała umiarkowany efekt w innych zadaniach n-back, ale bardzo małe efekty w innych zadaniach pamięci roboczej, inteligencji płynnej i kontroli poznawczej.

Czy dual n-back pomaga przy ADHD?

Dowody tego nie potwierdzają. Metaanaliza z 2015 roku (16 badań randomizowanych, 759 dzieci z ADHD) wykazała lepsze wyniki w testach pamięci roboczej, ale brak wpływu treningu pamięci roboczej na objawy ADHD. Decyzje o leczeniu należą do wykwalifikowanego specjalisty.

Co mierzy nasz test

Nasz test IQ mierzy rozumowanie; nie zawiera zadania n-back i nie podaje osobnego wyniku pamięci roboczej. Rozwiązanie testu jest bezpłatne; pełny raport z wynikiem i centylem jest częścią członkostwa.

Rozpocznij test IQ