Raven-test (Raven’s Progressive Matrices): wat hij meet en hoe hij scoort

Hoe de opgaven eruitzien

De makkelijkste opgaven zijn één doorlopend patroon, bijna plaatjes vergelijken. De moeilijke zijn roosters, meestal drie bij drie, waarin figuren over rijen en kolommen veranderen volgens een of meer regels: draaien, groeien, verschuiven. De moeilijkheid loopt geleidelijk op — vandaar ‘progressief’. De standaardversie heeft 60 opgaven in vijf reeksen (A tot en met E) van 12. Oorspronkelijk zonder tijdslimiet: het gaat erom hoe moeilijk de opgaven zijn die je oplost, niet hoe snel. Een uitgewerkt voorbeeld staat bij onze IQ-testvragen.

Wat de matrices meten

Carpenter, Just en Shell (1990) volgden het oplossen via hardop denken en oogbewegingen. Iedereen werkte stap voor stap, één regelmaat tegelijk; wie hoger scoorde, leidde abstracte verbanden makkelijker af en hield meer deeldoelen vast in het werkgeheugen. Een zuivere maat van de g-factor is Raven niet: Gignac (2015) vond in meerdere grote steekproeven dat ongeveer 50% van de variantie bij algemene intelligentie hoort, ongeveer 10% bij een aparte factor voor fluïde redeneren en ongeveer 25% specifiek is voor de test zelf.

De versies

• Standard Progressive Matrices (SPM): vanaf ongeveer 6 jaar tot op hoge leeftijd; 60 opgaven. Nederlandse onderzoekers ontwikkelden er in 2022 een verkorte versie van voor kinderen en jongeren.
• Coloured Progressive Matrices (CPM): makkelijkere, gekleurde opgaven voor jonge kinderen en mensen voor wie de standaardversie te moeilijk is.
• Advanced Progressive Matrices (APM): reeks I en II, moeilijkere opgaven voor sterke jongeren en volwassenen.
• Raven’s 2: huidige editie, 4 tot 90 jaar, op papier of digitaal, met standaardscore en percentiel.

Score, normen en de Nederlandse stijging

Een ruwe score zegt pas iets naast normen voor leeftijdgenoten, en normen verouderen. In Groot-Brittannië haalden in 1979 kinderen van 10½ op het 5e percentiel wat in 1938 veertienjarigen haalden. Flynn (1987) verzamelde gegevens uit 14 landen, met stijgingen van 5 tot 25 punten in één generatie. De Nederlandse gegevens waren daarbij opvallend: 20 punten winst, waarvan volgens Flynn 15 punten door onbekende omgevingsfactoren kwamen. Dat is het Flynn-effect: met een oude normtabel lijkt een score hoger dan hij is. Een test zonder woorden is cultuurarm, niet cultuurvrij.

Raven-test online?

De officiële editie is alleen voor gekwalificeerde professionals. Gratis ‘Raven-tests’ zijn onofficieel: eigen opgaven, eigen omrekening, geen Raven-score. Ook de test van IQ Revealed bestaat uit matrixopgaven — 40 eigen opgaven — maar is niet de Raven-test, gebruikt geen enkele opgave ervan en is er niet op genormeerd.

Over deze pagina

Deze pagina legt een psychologische test in algemene termen uit. In klinisch en schoolpsychologisch onderzoek wordt de Raven door professionals gebruikt; alleen zij kunnen hem voor een persoon afnemen en duiden. Onze test is voor volwassenen vanaf 18 jaar.

IQ Revealed is niet verbonden aan, niet goedgekeurd door en heeft geen relatie met Pearson, de uitgever van Raven’s Progressive Matrices en Raven’s 2, de uitgevers van de Wechsler-schalen of de genoemde onderzoekers. De namen dienen alleen om de beschreven tests aan te duiden.