Αυτογνωσία και ενδοπροσωπική νοημοσύνη: τι είναι και τι λέει η έρευνα

Από πού προέρχεται η έννοια

Ο Gardner παρουσίασε το 1983 στο Frames of Mind τη θεωρία των πολλαπλών νοημοσυνών και ομαδοποίησε δύο από αυτές ως «προσωπικές νοημοσύνες». Ο Gardner και ο Thomas Hatch περιέγραψαν το 1989 την ενδοπροσωπική νοημοσύνη ως πρόσβαση στα δικά μας συναισθήματα, ικανότητα να τα διακρίνουμε και να τα χρησιμοποιούμε για να κατευθύνουμε τη συμπεριφορά, και γνώση των δικών μας δυνατών και αδύναμων σημείων και επιθυμιών. Το ζευγάρι της που στρέφεται προς τους άλλους είναι η διαπροσωπική νοημοσύνη· όλες οι νοημοσύνες βρίσκονται στο άρθρο τύποι νοημοσύνης.

Παραδείγματα

• Να ονομάζεις με ακρίβεια ένα συναίσθημα («απογοητευμένος», όχι απλώς «χάλια»).
• Να ξέρεις σε ποιες καταστάσεις αποφασίζεις χειρότερα.
• Να καταλαβαίνεις ότι είσαι πολύ εκνευρισμένος για να απαντήσεις σωστά σε ένα μήνυμα — και να περιμένεις.
• Να επιλέγεις στόχους που ταιριάζουν με τις αξίες σου.

Συχνά συγχέεται με την εσωστρέφεια. Ο Gardner μιλά για την ακρίβεια της αυτογνωσίας — και όποιος σκέφτεται πολύ τον εαυτό του μπορεί να κάνει λάθος.

Πόσο καλά γνωρίζουμε τον εαυτό μας;

Μια μετα-ανάλυση των Freund και Kasten (2012), με 154 μεγέθη επίδρασης από 41 μελέτες, εκτίμησε τη συσχέτιση ανάμεσα στην εκτιμώμενη και τη μετρημένη γνωστική ικανότητα σε r = 0,33. Σε μελέτη της Simine Vazire (2010, 165 συμμετέχοντες), το ίδιο το άτομο έκρινε καλύτερα τα γνωρίσματα που σχετίζονται με το άγχος και τον νευρωτισμό, ενώ οι φίλοι έκριναν καλύτερα όσα σχετίζονται με τη διάνοια.

Μια ανασκόπηση των Dunning, Heath και Suls (2004) κατέληξε ότι οι αυτοαξιολογήσεις δεξιοτήτων σχετίζονται ασθενώς έως μέτρια με την πραγματική επίδοση και ότι κατά μέσο όρο οι άνθρωποι θεωρούν τον εαυτό τους πάνω από τον μέσο όρο — δείτε το φαινόμενο Dunning-Kruger. Οι Wilson και Dunn (2004) επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος του νου δεν είναι προσβάσιμο στην ενδοσκόπηση· βοηθά περισσότερο να βλέπουμε τον εαυτό μας με τα μάτια των άλλων και να παρατηρούμε τη συμπεριφορά μας.

Η διάκριση των συναισθημάτων

Μια ανασκόπηση των Kashdan, Barrett και McKnight (2015) για τη «συναισθηματική διαφοροποίηση» αναφέρει ότι όσοι, υπό έντονη πίεση, διακρίνουν πιο λεπτά τα συναισθήματά τους καταφεύγουν λιγότερο σε βλαπτικές στρατηγικές και έχουν λιγότερο σοβαρό άγχος και κατάθλιψη. Αφορά μία δεξιότητα και δεν αποδεικνύει ότι η «ενδοπροσωπική νοημοσύνη» στο σύνολό της προκαλεί αυτά τα αποτελέσματα.

Είναι πραγματικά νοημοσύνη;

Αμφισβητείται: η Lynn Waterhouse (2006) κατέληξε ότι η θεωρία των πολλαπλών νοημοσυνών στερείται επαρκούς εμπειρικής στήριξης· ο Gardner και η Seana Moran απάντησαν ότι η κριτική παρερμηνεύει τη θεωρία. Η πλησιέστερη ερευνητική έννοια είναι η μεταγνώση — να ξέρεις πόσο καλά σκέφτεσαι.

Σχετικά με αυτή τη σελίδα

Ένα τεστ IQ, και το δικό μας, μετρά τη λογική σκέψη με μοτίβα, αριθμούς και λέξεις — όχι την αυτογνωσία. Μπορεί όμως να ελέγξει μία πεποίθηση για τον εαυτό σας: πόσο καλά συλλογίζεστε. Η σελίδα συνοψίζει δημοσιευμένη έρευνα για γενική ενημέρωση· όπου μπορέσαμε να διαβάσουμε μόνο την περίληψη, μεταφέρουμε μόνο ό,τι λέει εκείνη. Δεν αποτελεί κλινική ή διαγνωστική πηγή. Το τεστ του IQ Revealed είναι διαδικτυακό τεστ λογικής σκέψης με 40 πρωτότυπα θέματα για ενήλικες από 18 ετών και όχι κλινική αξιολόγηση. Το IQ Revealed δεν συνδέεται με τον Howard Gardner ούτε με τους άλλους ερευνητές, πανεπιστήμια και περιοδικά που αναφέρονται· τα ονόματα χρησιμοποιούνται μόνο για να προσδιορίσουν την έρευνα.