Inteligencja praktyczna a akademicka: co mówią badania
Inteligencja praktyczna to umiejętność radzenia sobie w realnym życiu; inteligencja akademicka to dobre uczenie się z książek, lekcji i egzaminów. Badania pokazują, że w konkretnych umiejętnościach mogą się one rozjeżdżać, ale nie potwierdzają stereotypu, że prymus jest bezradny poza szkołą.
Czy inteligencja praktyczna naprawdę istnieje?
W triarchicznej teorii inteligencji Robert Sternberg stawia inteligencję praktyczną obok analitycznej i twórczej. Głównym dowodem jest wiedza ukryta (milcząca) — to, czego rzadko się uczy i czego nikt nie zapisuje. W trzech eksperymentach ze 187 osobami z psychologii akademickiej, 127 z zarządzania i 29 menedżerami bankowymi ta wiedza wiązała się z wynikami w pracy, ale nie z typowym testem rozumowania werbalnego.
- Matematyka ulicy. Młodzi uliczni sprzedawcy z Recife w Brazylii liczyli znacznie lepiej podczas prawdziwej sprzedaży niż przy tych samych liczbach podanych jak zadania szkolne.
- Wioska w Kenii. U 85 nastolatków wiedza praktyczna wiązała się z inteligencją szkolną słabo, a nawet ujemnie.
Dlaczego podział nie jest tak ostry
Słynne badanie Ceciego i Likera nad znawcami wyścigów kłusaków, według którego ich trafność nie zależała od IQ, sprawdzili Detterman i Spry: dane wskazują raczej na coś przeciwnego. Linda Gottfredson uznała, że dowody na odrębną inteligencję praktyczną „rozpadają się” przy bliższym badaniu. W 85 latach badań nad doborem pracowników (Schmidt i Hunter) najtrafniejsze zestawy metod opierały się na teście ogólnych zdolności umysłowych (trafność ok. 0,63–0,65). W tle jest czynnik g: zdolności umysłowe są ze sobą powiązane.
Co mierzy test IQ
Test IQ, także nasz, mierzy stronę akademicką: rozumowanie na wzorach, liczbach i słowach. O sprycie życiowym mówi niewiele. Inne podziały inteligencji opisujemy w artykułach rodzaje inteligencji i EQ a IQ.
O tej stronie
Strona streszcza opublikowane badania w celach informacyjnych; gdy mogliśmy przeczytać tylko streszczenie badania, podajemy wyłącznie to, co w nim jest. Test IQ Revealed to internetowy test rozumowania z 40 autorskimi zadaniami dla dorosłych od 18. roku życia; nie mierzy inteligencji praktycznej i nie jest badaniem klinicznym. IQ Revealed nie jest powiązany z wymienionymi badaczami, uczelniami ani czasopismami; nazwiska służą tylko do wskazania badań.
Najczęstsze pytania o inteligencję praktyczną
Czym jest inteligencja praktyczna?
To umiejętność radzenia sobie w prawdziwych sytuacjach: wyczucie ludzi i ryzyka, wiedza, jak sprawy naprawdę się załatwia. Potocznie mówi się o sprycie życiowym. Robert Sternberg uważa ją za jedną z trzech części inteligencji, obok analitycznej i twórczej. Po angielsku to „street smart” w odróżnieniu od „book smart”.
Czy spryt życiowy to to samo co cwaniactwo?
Nie. Cwaniactwo oznacza zwykle obchodzenie zasad czyimś kosztem. Inteligencja praktyczna w psychologii to neutralna wiedza z doświadczenia, która pomaga dobrze działać — w pracy, w urzędzie, wśród ludzi.
Czy można mieć i wiedzę książkową, i spryt życiowy?
Tak. Wyniki bardzo różnych testów umysłowych są ze sobą dodatnio powiązane. Badania pokazują tylko, że niektóre praktyczne umiejętności mogą istnieć bez dobrych wyników w szkole — i odwrotnie.
Chcesz sprawdzić swoje rozumowanie?
Nasz test IQ można wykonać bezpłatnie, trwa około 25 minut. Pełny raport — wynik, percentyl i wyniki w poszczególnych obszarach myślenia — jest częścią członkostwa.
Rozpocznij test IQ