Λογικομαθηματική νοημοσύνη: τι είναι και τι δείχνει η έρευνα

Χαρακτηριστικά και προέλευση

Ο Gardner την περιέγραψε το 1983 στο Frames of Mind ως τη νοημοσύνη του μαθηματικού, του λογικού και του επιστήμονα, στηριζόμενος στο έργο του Jean Piaget για την ανάπτυξη της λογικής σκέψης στα παιδιά. Χαρακτηριστικά: αγάπη για αριθμητικούς και λογικούς γρίφους, γρήγορος εντοπισμός κανόνων, ανάγκη να καταλάβει κανείς γιατί κάτι λειτουργεί, άνεση στους νοερούς υπολογισμούς, σκέψη σε βήματα και κατηγορίες. Είναι παραδείγματα, όχι τεστ. Οι ρίζες και των δύο μισών του ονόματος είναι ελληνικές: ο Αριστοτέλης συστηματοποίησε τον συλλογισμό, και τα Στοιχεία του Ευκλείδη έγιναν για αιώνες το πρότυπο της μαθηματικής απόδειξης. Οι υπόλοιπες νοημοσύνες, όπως η γλωσσική, βρίσκονται στους τύπους νοημοσύνης.

Τι δείχνει η έρευνα

Ο άμεσος έλεγχος: Το 2006 οι Beth Visser, Michael Ashton και Philip Vernon έδωσαν σε 200 ενήλικες δύο τεστ για κάθε νοημοσύνη και ένα τεστ γενικής νοητικής ικανότητας (το Wonderlic Personnel Test). Για αυτή τη νοημοσύνη επέλεξαν ένα τεστ συλλογισμού (30 προβλήματα σε 10 λεπτά, όπου αποφασίζει κανείς μόνο ποιες πράξεις χρειάζονται) και ένα τεστ ταχύτητας (120 απλές πράξεις σε τέσσερα λεπτά). Το τεστ συλλογισμού είχε φόρτιση 0,70 ή περισσότερο στον κοινό παράγοντα, τον παράγοντα g, και την υψηλότερη συσχέτιση από όλα τα τεστ με το τεστ γενικής νοημοσύνης· το τεστ ταχύτητας μόνο 0,20–0,39. Χωρίς τον g, τα δύο συσχετίζονταν ακόμη 0,15 — στατιστικά σημαντικό, αλλά περίπου το μισό από τα λεκτικά τεστ (0,29). Η αυτοαξιολόγηση στα μαθηματικά συνδεόταν και με τα δύο τεστ.

Τα μαθηματικά δεν είναι γλώσσα: Το 2016 οι Marie Amalric και Stanislas Dehaene μελέτησαν με μαγνητική τομογραφία επαγγελματίες μαθηματικούς. Προτάσεις από την άλγεβρα, την ανάλυση, τη γεωμετρία και την τοπολογία ενεργοποιούσαν ένα δίκτυο μετωπιαίων, βρεγματικών και κάτω κροταφικών περιοχών και στα δύο ημισφαίρια, χωρίς να εμπλέκουν τις περιοχές της γλώσσας. Μια ανασκόπηση των Evelina Fedorenko και Rosemary Varley (2016) περιγράφει άτομα με ολική αφασία, σχεδόν χωρίς γλώσσα, που μπορούν ακόμη να προσθέτουν, να αφαιρούν και να λύνουν λογικά προβλήματα.

Συμπέρασμα: η μαθηματική ικανότητα είναι πραγματική και έχει δικό της σύστημα στον εγκέφαλο, αλλά ένα τεστ μαθηματικού συλλογισμού συμπεριφέρεται σαν τεστ γενικής νοημοσύνης — όχι σαν ανεξάρτητη νοημοσύνη, όπως υποστηρίζει η θεωρία. Η εξάσκηση βελτιώνει ό,τι εξασκείται· δεν έχει αποδειχθεί ότι τα παιχνίδια σκέψης ανεβάζουν το IQ (δείτε σε κάνει το σκάκι πιο έξυπνο;).

Σχετικά με αυτή τη σελίδα

Τα τεστ IQ καλύπτουν μεγάλο μέρος αυτής της νοημοσύνης (αριθμητικές ακολουθίες, ποσοτικός συλλογισμός, κανόνες σε μοτίβα), όχι όμως τις μαθηματικές γνώσεις ή την επιστημονική δεξιότητα. Η σελίδα συνοψίζει δημοσιευμένη έρευνα για γενική ενημέρωση· τα δεδομένα του 2006 προέρχονται από την πλήρη διατριβή της συγγραφέως. Τίποτα εδώ δεν αξιολογεί δυσαριθμησία, μαθησιακή δυσκολία ή πάθηση — για αυτά απευθυνθείτε σε γιατρό, εκπαιδευτικό ή σχολικό ψυχολόγο. Το τεστ του IQ Revealed είναι ένα διαδικτυακό τεστ συλλογισμού με 40 πρωτότυπες ερωτήσεις για ενήλικες από 18 ετών και όχι κλινική αξιολόγηση. Το IQ Revealed δεν συνδέεται με τον Howard Gardner, το Educational Testing Service (εκδότη των δύο τεστ αριθμητικής), τον εκδότη του Wonderlic Personnel Test ή τους άλλους ερευνητές, πανεπιστήμια, περιοδικά και δημοσιεύσεις που αναφέρονται.