Style uczenia się: cztery typy i co mówią badania
Style uczenia się istnieją jako preferencja, a nie jako przepis na nauczanie. Po polsku mówi się najczęściej: wzrokowiec, słuchowiec, kinestetyk. Ta wiedza przydaje się do myślenia o własnej nauce; czego badania nie potwierdzają, to że uczenie w „swojej” formie daje lepsze efekty.
Cztery typy (model VARK)
| Typ | Preferowana forma | Typowe zdanie |
|---|---|---|
| Wzrokowiec | Schematy, mapy, wykresy | „Narysuj mi to” |
| Słuchowiec | Wykład, rozmowa, tłumaczenie na głos | „Powiedz mi to” |
| Czytający/piszący | Tekst, listy, notatki | „Daj mi to na piśmie” |
| Kinestetyk | Ćwiczenie, konkretne przykłady, praktyka | „Pozwól mi spróbować” |
Dwa szczegóły giną w wersji popularnej: większość osób wychodzi z kwestionariusza jako typ mieszany, a „kinestetyczny” w oryginale oznacza naukę przez doświadczenie i praktykę, a nie potrzebę ruchu przy nauce.
Co się dzieje, gdy tezę się sprawdza
Sprawdzana teza to hipoteza dopasowania: „nauczanie jest najskuteczniejsze, gdy odbywa się w formie zgodnej z preferencjami uczącego się”. W 2008 roku Pashler i współpracownicy odnotowali „duży wpływ” tej idei w edukacji i „kwitnący przemysł” testów i szkoleń wokół niej — oraz to, że wiarygodne potwierdzenie wymaga bardzo określonego schematu badania, którego prawie nikt nie zastosował.
Husmann i O'Loughlin obserwowali w 2019 roku 426 studentów anatomii: większość w ogóle nie uczyła się tak, jak sugerował ich własny wynik VARK, a ci, którzy się uczyli, nie mieli z tego lepszej oceny. Z oceną wiązały się konkretne techniki nauki — niezależnie od typu.
Dlaczego prawie wszyscy w to wierzą
Newton i Salvi zebrali w 2020 roku 37 badań obejmujących 15 405 nauczycieli z 18 krajów: 89,1 % uważało dopasowywanie nauczania do stylów za skuteczne, a wśród przyszłych nauczycieli 95,4 %. Nie widać spadku tego przekonania mimo kolejnych publikacji.
Co robić zamiast tego
- Sprawdzanie siebie — odtwarzanie z pamięci (fiszki, stare arkusze, zamknięta książka i kartka) zamiast ponownego czytania.
- Rozłożenie nauki w czasie — ten sam czas rozbity na kilka dni zamiast jednej długiej sesji.
To dwie techniki, którym Dunlosky i współpracownicy (2013) dali najwyższą ocenę, ponieważ „przynoszą korzyść uczącym się w różnym wieku i o różnych zdolnościach”. Zostaje jedna sensowna wersja pytania o formę: dopasuj formę do materiału, nie do osoby. Geografia potrzebuje map, a muzyka dźwięku — dla wszystkich w sali.
Styl, rodzaje inteligencji i IQ
To trzy różne twierdzenia. Styl to preferencja formy; rodzaje inteligencji dotyczą zdolności; a test IQ mierzy węziej niż jedno i drugie, zwracając liczbę na skali IQ. Żadne z nich nie mówi, jak należy cię uczyć.
Granice tej strony
Ta strona ma charakter informacyjny. Nie stawia diagnozy, nie jest poradą edukacyjną dla konkretnej osoby i nie ocenia ani uczniów, ani nauczycieli.
IQ Revealed nie jest powiązane z VARK Learn Limited, Neilem Flemingiem, Davidem Kolbem ani z wydawcami wymienionych tu kwestionariuszy i nie działa z ich upoważnienia. Nazwiska podajemy po to, by każde twierdzenie dało się prześledzić do pracy, z której pochodzi. Cytaty pochodzą z opublikowanych streszczeń wymienionych badań.
Najczęstsze pytania o style uczenia się
Jakie są cztery style uczenia się?
Wzrokowiec, słuchowiec, czytający/piszący i kinestetyk — to podział VARK z kwestionariusza Neila Fleminga i Coleen Mills (1992). Opisuje preferowaną formę podania treści, a nie cztery rodzaje mózgu. Większość osób wypełniających kwestionariusz wychodzi jako typ mieszany.
Czy style uczenia się naprawdę istnieją?
Preferencje istnieją, obietnica dydaktyczna nie. Próby nie przechodzi hipoteza dopasowania: przekonanie, że nauczanie w preferowanej formie daje lepsze efekty. Pashler, McDaniel, Rohrer i Bjork ocenili te dowody w 2008 roku dla Psychological Science in the Public Interest jako niewystarczające, a poprawnie zaprojektowane eksperymenty z kolejnych lat dały ten sam wynik.
Jestem wzrokowcem — co z tego wynika?
Prawdopodobnie wolisz schematy i tekst, i dobrze to o sobie wiedzieć. Nie wynika z tego, że nauczysz się więcej, gdy wszystko zamieni się w obrazki. Rogowsky, Calhoun i Tallal sprawdzili to w 2015 roku: dorośli o preferencji słuchowej lub wzrokowej dostali ten sam materiał jako audiobook albo jako tekst, a rozumienie nie wykazało istotnego statystycznie związku z preferencją — ani od razu, ani po dwóch tygodniach.
Co działa zamiast tego?
Dunlosky i współpracownicy ocenili w 2013 roku dziesięć technik uczenia się i najwyższą ocenę dali tylko dwóm: sprawdzaniu siebie (odtwarzaniu materiału z pamięci zamiast ponownego czytania) oraz rozłożeniu nauki w czasie. Podkreślanie i ponowne czytanie — najczęstsze nawyki uczniów — wypadły słabo.
Wolisz zmierzyć niż zaszufladkować?
Nasz test IQ jest darmowy i zajmuje około 25 minut. Pełny raport — wynik, centyl i rezultat w poszczególnych obszarach rozumowania — jest częścią członkostwa.
Rozpocznij test IQ