16 Personalities testi ne kadar doğru?

16 Personalities testi, beyan ettiğiniz özelliklerin anlık fotoğrafı olarak makul ölçüde doğrudur; ancak size verdiği dört harfli kod, psikometrinin temkinle yaklaştığı bir basitleştirmedir. Bunun “doğru” sayılıp sayılmayacağı ne beklediğinize bağlı: kendinizi düşünmek için bir söz dağarcığı mı (bunu iyi yapıyor), yoksa öngörü gücü olan bir ölçüm mü (bunu hiçbir tip testi iyi yapmıyor).

IQ Revealed; 16Personalities, NERIS Analytics Limited veya The Myers-Briggs Company ile bağlantılı değildir, bu kuruluşlar tarafından desteklenmez ve onaylanmaz. 16Personalities® ve MBTI® ilgili sahiplerinin markalarıdır ve burada yalnızca konu edilmek üzere anılmaktadır. Kendi kişilik testimiz bağımsız olarak geliştirilmiştir. Bu sayfa, rakip bir kişilik testi sunan IQ Revealed tarafından yayımlanmaktadır.

Marka adı neden Türkçede de İngilizce?

Çünkü bir şeyin adı değil, bir ürünün adı. “16 kişilik” ifadesi var, ama testi arayanların büyük çoğunluğu İngilizce yazımı kullanıyor — aradaki fark yaklaşık dokuz kat. Arama İngilizce yapılıyor, okuma Türkçe sürüyor.

Test aslında neyi ölçüyor?

16Personalities, katılma derecesine göre yanıtlanan ifadeler sorar ve sizi beş sürekli boyutta konumlandırır; bu boyutlar akademik alanda baskın olan beş büyük faktör modeline çok yakındır. Ardından bu yüzdeleri dört harfe ve bir eke (kararlı/çekingen) çevirir. Ölçüm katmanı alışıldık ve oldukça sağlamdır; doğruluğun sızdığı yer çevirim katmanıdır.

İkiye bölme sorunu

İnsan özellikleri sürekli dağılır ve çoğu insan ortaya yakın kümelenir. %52 dışadönük olan biri, %95 olanla aynı E harfini alır — oysa %52'lik kişi, harf arkadaşından çok %48'lik bir içedönüğe benzer. Bir çan eğrisini ortasından kesmek, anketin topladığı bilginin büyük bölümünü çöpe atar. Dört harfli her sistemin karşılaştığı temel akademik eleştiri budur ve puanlarınız kıpırdamazken harflerinizin neden devrildiğini açıklar.

Bunun en açık kanıtı yayıncıların kendisinden geliyor. Dört harfli biçimin türediği daha eski araç olan MBTI'ı satan The Myers-Briggs Company kendi güvenirlik verilerini yayımlıyor. Tek tek tercih ölçekleri oldukça kararlı: iç tutarlılık .90 civarında, bir aylık tekrar korelasyonları .94 ile .97 arasında, dört yılda .57 ile .81'e düşüyor. Ama bir bütün olarak dört harfli tip için kendi rakamı şu: tekrar çözenlerin yaklaşık %50'si aynı tipi alıyor, buna karşılık yaklaşık %90'ı dört ölçekten üçünde ya da dördünde aynı sonucu alıyor.

Bu iki sayıyı birlikte okuyun; bütün mesele orada. Ölçüm kararlı, üstüne kurulan etiket değil. On kişiden dokuzu alttaki ölçeklerin çoğunda tutarlı, yine de yalnızca yarısı kodunu koruyor — aradaki fark tümüyle her ölçeği ortasından kesme işleminden geliyor. Hakkını vermek gerekirse yayıncı, on altı olası tip varken %50'nin rastlantının yaklaşık sekiz katı olduğunu belirtiyor. Bu doğru; ama insanların bir sonucun doğruluğunu sorarken akıllarındaki ölçüt de bu değil.

Konuyla ilgili sayfaların çoğunun bulanıklaştırdığı bir uyarı: bu rakamlar MBTI'ı anlatıyor, 16Personalities'i değil. Bunlar ayrı şirketlerin ayrı araçları. NERIS Analytics kendi testi için güvenirlik bilgileri yayımlıyor; burada alıntılamak üzere o sayfaya erişemedik, dolayısıyla yukarıdakilerin hiçbiri 16Personalities'in kendi ölçümü olarak okunmamalı. Bu, paylaştıkları biçim hakkındaki en yakın yayımlanmış kanıttır.

Barnum etkisi: neden neredeyse her profil tutuyor?

Bir tip tarifinin doğru gelmesinin ikinci bir nedeni var ve anketle hiç ilgisi yok. 1949'da psikolog Bertram Forer öğrencilere, her birinin kendi yanıtlarından çıkarıldığını söylediği bir kişilik metni verdi. Hepsi bir astroloji kitabından derlenmiş aynı metni aldı ve doğruluğuna ortalama 5 üzerinden 4,3 verdi.

Bu yüzden “beni tam olarak anlatıyor” cümlesi, bizimki de dahil hiçbir kişilik testi için güçlü bir kanıt değildir. Yararlı ölçüt bir profilin doğru hissettirmesi değil, yanlış olabilecek kadar belirli bir şey söylemesidir: “bazen yalnız kalmaya ihtiyaç duyarsınız” hiçbir şey söylemez; “insanlar üzerindeki etkiye göre değil, tutarlılığa göre karar verirsiniz” itiraz edilebilecek bir iddiadır.

Bir kişilik testi nasıl değerlendirilir?

• Kategori yerine bir süreklilik gösteriyor mu? Yüzde, harfin attığı bilgiyi taşır.
• Sınıra yakın olduğunuzu söylüyor mu? Sınırdaki bir puan, bir tip testinin açıklayabileceği en yararlı şeydir ve çoğunun gizlediği şeydir.
• Geleceğinizi öngörmekten kaçınıyor mu? İş performansı, uyum ya da yetenek iddiaları, tip testlerinin arkasındaki kanıtın bittiği yerdir.
• Nasıl kurulduğunu açıklıyor mu? Güvenirlik sayıları ve sınırların dürüst anlatımı, açılış sayfasındaki büyük bir doğruluk yüzdesinden daha iyi bir işarettir.

Tip testleri gerçekten ne işe yarar?

Kendinizi düşünmek için yapılandırılmış bir ayna olarak, ekiplerde ve ilişkilerde gerçek farklılıklar için tarafsız bir dil olarak (“sen kapatmak istiyorsun, ben seçenekleri açık tutmak”) ve akılda kalıcılık olarak. Yapamadıkları: iş performansını, ilişki başarısını ya da yeteneği öngörmek. Kişilik tipi ile ölçülen zekâ ayrı şeylerdir — iki alanı duygusal zekâ ve IQ yazısında karşılaştırıyoruz; yaygın bir başka tip sistemi ise enneagram. Tarif yerine ölçüm arıyorsanız IQ ölçeği orada.

Sonucunuza güvenmeli misiniz?

İyi yapılmış bir aynaya güvenir gibi güvenin, tıbbi bir tetkike güvenir gibi değil. Profil doğru geliyorsa kullanın; bir harf sınırda geliyorsa muhtemelen o boyutta sınırdasınızdır — iki profili de okuyun ve size uyanı alın.

Kendi kişilik testimiz, burada başkalarını değerlendirdiğimiz ölçütlerle kurulmuştur: dört tercih çiftine dağılmış 24 ifade, yalnızca tercih dili, yetenek hakkında hiçbir iddia ve ortaya yakın puanların normal olduğuna dair açık bir not. Çözmesi ücretsizdir; tam tip profili üyeliğe dahildir. Bu test ne MBTI'dır ne de 16Personalities ve öyleymiş gibi de davranmaz.