Stroop test: τι είναι το φαινόμενο Stroop και τι μετρά

Τα πειράματα του Stroop το 1935

Στο δεύτερο πείραμα 100 φοιτητές κατονόμασαν το χρώμα 100 χρωματιστών τετραγώνων (κατά μέσο όρο 63,3 δευτερόλεπτα) και το χρώμα του μελανιού 100 αντικρουόμενων λέξεων (110,3 δευτερόλεπτα) — 74% πιο αργά. Αντίστροφα η παρεμβολή σχεδόν δεν υπήρχε: η ανάγνωση των λέξεων τυπωμένων σε λάθος χρώμα πήρε μόλις 2,3 δευτερόλεπτα περισσότερο. Οκτώ ημέρες εξάσκησης μείωσαν την παρεμβολή αλλά δεν την εξάλειψαν. Η ανάγνωση είναι η ταχύτερη και πιο εξασκημένη οδός· όταν οι δύο οδοί συγκρούονται, η αυτόματη απάντηση πρέπει να ανασταλεί. Γι’ αυτό το Stroop είναι το κλασικό παράδειγμα της επιλεκτικής προσοχής και της ανασταλτικής πλευράς των εκτελεστικών λειτουργιών.

Ελληνικές νόρμες: η μελέτη του Αιγινήτειου

Το 2009 ερευνητές της Νευρολογικής Κλινικής του Αιγινήτειου Νοσοκομείου (Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών· πρώτη υπογραφή: Zalonis) δημοσίευσαν ελληνικές νόρμες για το Stroop Neuropsychological Screening Test (SNST). Συμμετείχαν 605 υγιείς ενήλικες 18 έως 84 ετών, με 6 έως 18 χρόνια εκπαίδευσης. Η ηλικία και η εκπαίδευση εξηγούσαν σημαντικό μέρος της διακύμανσης στον χρόνο για το έργο χρωμάτων και στη βαθμολογία παρεμβολής: οι επιδόσεις έπεφταν με την ηλικία και με τη χαμηλότερη εκπαίδευση. Γι’ αυτό οι νόρμες δίνονται κατά ηλικία και εκπαίδευση. Μια μετα-ανάλυση του 1998 προσθέτει ότι οι μεγαλύτεροι είναι πιο αργοί σε όλα τα μέρη του τεστ και ότι η επιπλέον καθυστέρησή τους στα αντικρουόμενα ερεθίσματα εξηγείται κυρίως από τη γενική επιβράδυνση της ταχύτητας επεξεργασίας.

Stroop test και IQ

Οι Friedman, Miyake και συνεργάτες βρήκαν το 2006 ότι η αναστολή και η εναλλαγή είχαν μικρές και μη σημαντικές σχέσεις με τη νοημοσύνη, ενώ η ενημέρωση της μνήμης εργασίας ισχυρή. Σε μελέτη του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης (2018) έντεκα έργα αναστολής ήταν αξιόπιστα το καθένα χωριστά, αλλά συσχετίζονταν ασθενώς μεταξύ τους, και ερευνητές του Κάρντιφ βρήκαν για επτά κλασικά έργα, ανάμεσά τους το Stroop, αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης από 0 έως 0,82, εκπληκτικά χαμηλή για τα περισσότερα. Ένας γρήγορος χρόνος στο Stroop σημαίνει λοιπόν καλό έλεγχο της παρεμβολής, όχι υψηλό IQ· τον παράγοντα g τον μετρούν πολύ πιο άμεσα τεστ όπως οι μήτρες του Raven.

ΔΕΠΥ και συναισθηματικό Stroop

Μετα-ανάλυση του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης (2007) βρήκε κατά μέσο όρο διαφορά 0,24 τυπικών αποκλίσεων μεταξύ ομάδων με ΔΕΠΥ και ομάδων ελέγχου με τη συνήθη βαθμολογία διαφοράς, και με βαθμολογία λόγου σταθερά περισσότερη παρεμβολή σε 19 μελέτες. Είναι μέσοι όροι ομάδων: πολλοί άνθρωποι με ΔΕΠΥ έχουν φυσιολογικό αποτέλεσμα και το τεστ δεν μπορεί να διαγνώσει ΔΕΠΥ. Στο συναισθηματικό Stroop οι λέξεις συνδέονται με κάποια ανησυχία· ανασκόπηση του 1996 έδειξε ότι οι ασθενείς συχνά κατονομάζουν πιο αργά το χρώμα λέξεων που αφορούν τη δική τους κατάσταση — ερευνητικό εργαλείο, όχι διαγνωστικό τεστ.

Το Stroop online και αυτή η σελίδα

Οι δωρεάν εκδοχές στο διαδίκτυο δείχνουν καλά το φαινόμενο, αλλά συνήθως απαντάτε με κλικ αντί για φωνή και δεν έχουν νόρμες. Η εξάσκηση σας κάνει ταχύτερους σε αυτό το έργο, χωρίς ενδείξεις ότι αυξάνει τη νοημοσύνη. Το τεστ του IQ Revealed έχει 40 δικά του θέματα συλλογιστικής· δεν είναι Stroop test, δεν χρησιμοποιεί υλικό του Stroop, δεν μετρά τον έλεγχο της παρεμβολής και δεν κάνει διαγνώσεις. Η αχρωματοψία, οι δυσκολίες ανάγνωσης και ορισμένα φάρμακα επηρεάζουν επίσης το αποτέλεσμα. Μόνο ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας μπορεί να χορηγήσει και να ερμηνεύσει το τεστ σε ένα άτομο· αν ανησυχείτε για την προσοχή ή τη μνήμη, το πρώτο βήμα είναι ο γιατρός. Το τεστ μας απευθύνεται σε ενήλικες από 18 ετών. Δείτε επίσης το Wisconsin Card Sorting Test.

Το IQ Revealed δεν συνδέεται, δεν εγκρίνεται και δεν σχετίζεται με τους εκδότες οποιασδήποτε εκδοχής του Stroop test, των μητρών του Raven ή του Wisconsin Card Sorting Test, ούτε με τους ερευνητές και τους φορείς που αναφέρονται. Τα ονόματα των τεστ χρησιμοποιούνται μόνο για την αναγνώρισή τους.